Veelgestelde vragen

Moet een MER gezondheidseffecten inzichtelijk maken?

De Commissie vraagt aandacht voor de gevolgen van initiatieven voor de gezondheid. In m.e.r. wordt, veelal indirect, al aandacht besteed aan gezondheidsaspecten. De toetsing aan grenswaarden is bijvoorbeeld opgenomen in de Wet luchtkwaliteit en de Wet geluidhinder. Deze grenswaarden zijn echter niet alleen gebaseerd op het voorkomen van gezondheidsschade, maar ook op economische belangen en haalbaarheid. Ook onder de huidige grenswaarden treden volgens onder andere de World Health Organisation en het Planbureau voor de Leefomgeving nog aanzienlijke gezondheidseffecten op. Tegelijkertijd is er Europees en nationaal beleid geformuleerd om de effecten op de volksgezondheid een prominentere plaats te geven in plan- en projectvoorbereidingen.
Lees verder.

Gezondheid en verkeer. Wat moet er in het MER?

Voor gezondheid is het van belang dat het MER ingaat op:

• concentraties fijn stof (PM₁₀, PM_2,5) en NO_{2 .} Presenteer de concentraties op contourenkaarten met voldoende onderscheidende klassenbreedtes;
• geluidcontouren (L_den en indien mogelijk L_night) in voldoende onderscheidende klassenbreedtes;
• verschilcontourenkaarten voor zowel geluid als lucht. Dit geeft inzicht in de verschillen tussen de huidige situatie, referentie en alternatieven/varianten;
• ligging en aantal woningen en gevoelige bestemmingen;
• aantal blootgestelden/gehinderden
• of/waar sprake is van gecombineerde belasting van  luchtverontreiniging en geluid en (indien mogelijk) de cumulatieve effecten daarvan;
• indien mogelijk, een kwantificering van gezondheidseffecten met behulp van bestaande dosis-effectrelaties;
• welke alternatieven, varianten en maatregelen mogelijk zijn om blootstelling, en daarmee de gezondheidseffecten, te verminderen.
  

Waarom worden hoogspanningslijnen niet vaker ondergronds aangelegd?

Hoogspanningsleidingen worden vaak gezien als een aantasting van de landschappelijke kwaliteit. Ook bestaat er bezorgdheid over mogelijke schade voor de gezondheid. Waarom worden ze niet ondergronds aangelegd?

Ondergrondse kabels vertonen een ongunstiger elektrisch gedrag dan bovengrondse lijnen. Ook kunnen storingen in ondergrondse verbindingen minder snel worden opgespoord en gerepareerd. Daarnaast zijn de kosten van bovengrondse hoogspanningslijnen lager dan die van ondergrondse kabels (een factor 5 tot 10 lager). Daarom heeft een bovengrondse oplossing meestal de voorkeur. 

Het Kabinet is van mening dat in het gehele Nederlandse 380 kV-netwerk uit het oogpunt van leveringszekerheid in totaal slechts 20 km ondergronds aangelegd kan worden. Deze 20 km zijn door het Kabinet gereserveerd voor de Randstad 380 kV-hoogspanningsverbinding.

Ook vanuit milieuoogpunt kunnen er nadelen kleven aan ondergrondse aanleg. Ondergrondse aanleg van hoogspanningsleidingen kan een grote invloed hebben op de grondwaterstromen. Dit heeft op zijn beurt weer een grote invloed op de flora en fauna van het gebied.

Gezondheid en intensieve veehouderij. Wat moet er in het MER?

Bij plannen en projecten waar intensieve veehouderij een rol speelt adviseert de Commissie om in het MER in te gaan op mogelijke gevolgen voor gezondheid. Verandering in het leefmilieu hoort hier ook bij. Het gaat vooral om:

• luchtkwaliteit (fijnstof afkomstig van verkeer en uit veehouderijen);
• geur;
• geluid;
• risico op infectieziekten (zoönosen, antibiotica resistentie en endotoxinen).

Van belang is dat woningen en andere gevoelige bestemmingen in beeld worden gebracht. Beschrijf ook het lokaal gezondsheidsbeleid en/of beleid rond leefomgevingskwaliteit, bijvoorbeeld gemeentelijk geurbeleid.
Omdat er nog veel onzekerheden bestaan over de relatie gezondheid - intensieve veehouderij, adviseert de Commissie om: 

• in een zo vroeg mogelijk stadium van de planvorming contact op te  nemen met de lokale GGD;
• gebruik het informatieblad Intensieve veehouderij en gezondheid van de GGD;
• maak gebruik van de resultaten van het landelijk onderzoek Mogelijke effecten van intensieve veehouderij op omwonenden (IRAS Universiteit Utrecht, NIVEL, RIVM, 7 juni 2011).

Is een megastal in de buurt slecht voor mijn gezondheid?

Een deel van de ziektelast in Nederland wordt veroorzaakt door milieufactoren. Voor intensieve veehouderij en gezondheid gaat het om luchtkwaliteit (fijnstof afkomstig van veehouderijen), geur, geluid en het risico op infectieziekten (zoonosen, antibioticaresistentie en endotoxinen).
Er is nog veel onzekerheid over het risico op infectieziekten. Daarom loopt er momenteel een landelijk onderzoek, waarvan de resultaten in het najaar van 2011 worden verwacht.