Wat is milieueffectrapportage?

Milieueffectrapportage (m.e.r.) brengt de milieugevolgen van een plan in beeld voordat er een besluit over wordt genomen. De initiatiefnemer beschrijft de verwachte gevolgen voor het milieu in een milieueffectrapport. Zo kan de overheid die het besluit neemt de milieugevolgen bij haar afwegingen betrekken.
 

Wat is het doel van milieueffectrapportage?

Het doel van m.e.r. is om het milieu een volwaardige plaats te geven in de besluitvorming over plannen en projecten. Denk aan de aanleg van wegen, de bouw van een energiecentrale of een bedrijventerrein.

Initiatiefnemers beschrijven de verwachte gevolgen voor het milieu in een milieueffectrapport. Voor een zorgvuldige afweging bevat het rapport alternatieve oplossingen met bijbehorende milieueffecten. De verantwoordelijke overheid - Rijk, provincie, gemeente, waterschap - neemt het rapport mee in haar overwegingen.
 

Wanneer is m.e.r. verplicht?

De Wet milieubeheer regelt de m.e.r.-procedure en de inschakeling van de Commissie m.e.r. Het Besluit m.e.r. beschrijft welke activiteiten m.e.r.-plichtig zijn. 


Milieueffectrapportage is verplicht bij een plan als:

  • Het plan kaders stelt voor activiteiten in het plangebied waarvoor volgens de Wet milieubeheer een project-m.e.r. of een m.e.r.-beoordeling verplicht is,
  • of als de ontwikkelingen binnen het plan mogelijk tot significante gevolgen leiden voor Natura 2000-gebieden waardoor een Passende beoordeling nodig is.

 
Milieueffectrapportage is verplicht bij een project als:

  • de activiteit is opgenomen in kolom 1 van onderdeel C van de bijlage bij het Besluit m.e.r.,
  • de omvang van de activiteit de drempelwaarde overschrijdt,
  • en er een besluit als genoemd in kolom 4 van de C-lijst nodig is.

Boven de drempelwaarde van onderdeel D van de Bijlage bij het Besluit m.e.r. moet een formele m.e.r.-beoordeling plaatsvinden.

 

Plan-m.e.r.
Plan-m.e.r. ondersteunt de overheid bij strategische afwegingen. Bijvoorbeeld over tracés voor hoogspanningsverbindingen door Nederland of bij de keuze van locaties voor woningen of bedrijven.


Project-m.e.r.
Bij een besluit over realisatie van een activiteit volgt een project-m.e.r. over de milieugevolgen van concrete alternatieven.

Welke procedures zijn er?

Er zijn twee m.e.r.-procedures:

  • De uitgebreide m.e.r.-procedure
  • De beperkte m.e.r.-procedure

 

De uitgebreide procedure geldt voor plannen, zoals structuurvisies, bestemmingsplannen en complexe projecten. Een project is complex als:

  • er een passende beoordeling voor nodig is
  • de overheid zowel initiatiefnemer als bevoegd gezag is. Bijvoorbeeld bij een bestemmingsplanherziening, een Tracébesluit of een dijkversterkings-plan.

 

De beperkte procedure geldt voor vergunningen zoals:

  • Omgevingsvergunning
  • Ontgrondingenvergunning
  • Vergunning Kernenergiewet
  • Sommige Waterwetvergunningen.

Als voor deze vergunningen een passende beoordeling op grond van de Natuurbeschermingswet is vereist, dan geldt de uitgebreide procedure. 

De stappen in de procedures

Beperkte procedure

Uitgebreide procedure

Mededeling door initiatiefnemer aan bevoegd gezag
Openbare kennisgeving niet verplicht 

Mededeling door initiatiefnemer aan bevoegd gezag (bij project)
Openbare kennisgeving

Eventueel raadplegen adviseurs en betrokken overheidsinstanties over reikwijdte en detailniveau

Altijd raadplegen adviseurs en betrokken overheidsinstanties over reikwijdte en detailniveau
Bevoegd gezag kan mogelijkheid bieden voorindienen zienswijzen

Bevoegd gezag moet mogelijkheid bieden voorindienen zienswijzen
Commissie m.e.r. kan advies geven over reikwijdte en detailniveau

Commissie m.e.r. kan advies geven over reikwijdte en detailniveau
Eventueel advies van bevoegd gezag over reikwijdte en detailniveau (op verzoek initiatiefnemer of ambtshalve)

Als bevoegd gezag niet de initiatiefnemers is: advies van bevoegd gezag over reikwijdte en detailniveau (bij project)
Opstellen en openbaar maken van het milieueffectrapport

Opstellen en openbaar maken van het milieueffectrapport
Verplichting zienswijzen in te laten dienen op het milieueffectrapport

Verplichting zienswijzen in te laten dienen op het milieueffectrapport
Op verzoek toetsingsadvies Commissie m.e.r.

Verplicht toetsingsadvies Commissie m.e.r.
Besluit nemen inclusief motivering Vaststellen plan/besluiten nemen inclusief motivering

Bekendmaken besluit

Bekendmaken plan/besluit
Evaluatie Evaluatie


Wie doet wat in de m.e.r.-procedure?

Bevoegd gezag
De overheid die het m.e.r.-plichtige besluit neemt, meestal de gemeenteraad, Provinciale Staten of een minister.
 

Initiatiefnemer
De initiatiefnemer van een m.e.r.-plichtige activiteit kan iedereen zijn. Een particulier die een windturbine wil plaatsen of de minister die een spoorlijn wil aanleggen. De initiatiefnemer stelt het milieueffectrapport op of laat dit doen door bijvoorbeeld een adviesbureau.
 

Commissie m.e.r.
De onafhankelijke Commissie m.e.r. is bij wet ingesteld en adviseert overheden over de kwaliteit van milieu-informatie. Zij kan of moet advies geven:

  • bij de start van een m.e.r.-procedure 
    Zij geeft dan een advies over reikwijdte & detailniveau: welke informatie moet het milieueffectrapport bevatten?
  • Als het milieueffectrapport geschreven is
    Zij geeft dan een toetsingsadvies: bevat het rapport alle informatie die nodig is om het milieubelang volwaardig mee te wegen in de besluitvorming? Een toetsingsadvies in de uitgebreide procedure is verplicht.
  • Op andere momenten
    De Commissie kan ook, nog voor de officiële start, adviseren over de meest logische en effectieve opzet van de m.e.r.-procedure. Ook kan het bevoegd gezag om een tussentijds advies vragen.

 

Factsheet M.e.r. in een notendop