De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) werkt aan de nieuwe Nota Ruimte, de nationale omgevingsvisie die richting geeft aan de inrichting van Nederland op de korte én lange termijn. Voordat de Minister besluit over de Nota Ruimte zijn de effecten daarvan onderzocht in een milieueffectrapport.
Hoofdpunten uit het advies
Toetsingsadvies
In het rapport zijn vier toekomstvarianten richting 2100 vergeleken. Daaruit is een voorkeursvariant samengesteld. Uit het milieueffectrapport blijkt dat de keuzes die daarbij zijn gemaakt diverse positieve effecten hebben, maar ook dat diverse doelen – vooral die voor natuur, waterkwaliteit, landschap en erfgoed – niet worden gehaald. Volgens de Commissie kan het milieueffectrapport een belangrijke rol spelen bij het afwegen van strategische ruimtelijke keuzes. Juist in een politiek dynamische context waarin prioriteiten kunnen veranderen. Het rapport laat zien wat de concrete milieugevolgen zijn van verschillende ruimtelijke keuzes en maakt mogelijke conflicten en samenhangen zichtbaar, zoals die tussen klimaat, water, natuur, defensie, verstedelijking en economie. De Commissie concludeert dat het rapport veel waardevolle informatie bevat. Het kan een belangrijke rol spelen bij de aanscherping van de Nota Ruimte, wanneer het wordt aangevuld met concrete en samenhangende ruimtelijke doelen, geactualiseerde analyses van de huidige staat van de leefomgeving, een verdere uitwerking van de toekomstvarianten, de analyse van botsende ruimteclaims en een betere onderbouwing van de effectbeoordelingen. De Commissie adviseert deze informatie aan te vullen voordat een definitief besluit over de Nota Ruimte wordt genomen.
Advies reikwijdte en detailniveau
Het Rijk wil met de nieuwe nationale omgevingsvisie, de Nota Ruimte, meer regie nemen over de ruimtelijke ordening. Denk aan ruimtelijke keuzes in verband met klimaat, energie, wonen, landbouw en natuur. Het Rijk wil daarbij zorgen voor een goede kwaliteit van de leefomgeving, nu en in de toekomst. Het ministerie zet daarvoor het instrument van de milieueffectrapportage vroeg in. De Commissie waardeert daarnaast dat er vier duidelijk verschillende varianten zijn: van doorgaan op huidige voet tot water meer ruimte geven. De Commissie adviseert om de varianten uit te werken met een helder doel voor ogen. Ga daarbij ook in op zoetwater, luchtvaart, energietransitie en de Noordzee. Werk daarnaast keuzes voor natuur en landbouw uit. De samenhang tussen deze keuzes is belangrijk om de gevolgen voor de kwaliteit van ruimte en omgeving te kunnen beoordelen. Dat is essentieel omdat de vele opgaven in Nederland met elkaar concurreren om ruimte. Tot slot adviseert de Commissie om naar de zeer lange termijn te kijken. Dat is in ieder geval voor klimaat en waterveiligheid van belang: de ernstige gevolgen van zeespiegelstijging zijn mogelijk pas over decennia merkbaar.