De regio Utrecht gaat nieuwe woningen bouwen wat leidt tot een groei van het aantal inwoners. De regio en het Rijk wil dat bewoners van de stad zich soepel en veilig kunnen verplaatsen op een wijze die bijdraagt aan de leefbaarheid van de stad. Eén van de oplossingen is een tramverbinding naar de nieuwe wijken, de Merwedelijn. Naast de Merwedelijn zijn ook andere oplossingen onderzocht, zoals vaker rijden met Tramlijn 22, een extra busbaan en betere doorstroming van bussen. Voordat de minister een voorkeursbeslissing, neemt zijn de milieugevolgen van de aanleg en het gebruik van de lijn onderzocht en beschreven in een milieueffectrapport.
Hoofdpunten uit het advies
Toetsingsadvies
De milieueffecten zijn uitgebreid onderzocht en helder beschreven in het milieueffectrapport. Ook eerdere adviezen van de Commissie zijn goed verwerkt. Het milieueffectrapport beschrijft het voorkeursalternatief: een verdiepte tramverbinding ‘de Merwedelijn’ die deels open en deels gesloten zal zijn. De Commissie beveelt aan de stappen te beschrijven die tot dit voorkeursbesluit hebben geleid. Besteed bij de aanleg en het gebruik van de Merwedelijn aandacht aan maatregelen om negatieve effecten op erfgoed en natuur te voorkomen.
De Commissie vindt dat het milieueffectrapport voldoende informatie bevat om een voorkeursbeslissing te kunnen nemen over het ‘Ov en wonen’ plan, waarin het milieubelang volwaardig wordt meegewogen.
Tussentijds toetsingsadvies
Welke openbaar vervoeroplossingen mogelijk zijn staat goed en uitgebreid in het rapport. Daarin staat ook als conclusie dat er meer onderzoek nodig is om tot een uitvoerbare oplossing te komen. De keuze of de tram boven- of ondergronds komt en welke aansluiting op het centraal station het beste is om het stationsgebied te ontlasten moet verder worden onderzocht. Ook adviseert de Commissie om per tracé duidelijk aan te geven waar grote veranderingen op zullen treden voor gebruikers van het gebied. Doe dit zowel voor de bouwfase als voor wanneer het helemaal af is.
Tot slot merkt de Commissie op dat dit een ingewikkeld en groot project is. Het is lastig om overzichtelijk aan de gebruikers van het gebied te laten zien wat waar en wanneer gebeurt en hoe dit het concreet vorm gaat krijgen. Voeg in de volgende versie van het milieueffectrapport een voor een breed publiek goed leesbaar verhaal op hoofdlijnen toe over het hele project. Leg daarin duidelijk het hoe en waarom van oplossingen uit en zorg voor duidelijke afbeeldingen en kaarten.
Het ministerie heeft aangegeven het milieueffectrapport verder te gaan uitwerken, voordat ze besluit welke oplossing de voorkeur heeft.
Advies reikwijdte en detailniveau
De bouw van een ondergrondse OV-lijn duurt lang en geeft tijdens de aanleg hinder. Wanneer de tram eenmaal rijdt, kan de leefkwaliteit juist aanmerkelijk verbeteren. De Commissie adviseert daarom de effecten van de bouw- en gebruiksfase voor alle verschillende mogelijkheden apart te beschrijven.
In Utrecht spelen nog andere grote infrastructurele projecten, zoals de aanpak van de Ring Utrecht en regionaal onderzoek naar een mogelijk treinstation Lunetten-Koningsweg. Geef aan hoe deze projecten dit project beïnvloeden. Onderzoek tot slot, zegt de Commissie, het effect van de nieuwe tramlijnen op de dienstverleningskwaliteit van het andere OV. Geef aan hoe gezorgd wordt dat belangrijke voorzieningen (bijvoorbeeld ziekenhuis) goed bereikbaar blijven.