Beleid en regelgeving

Gezondheid en verkeer

Luchtverontreiniging en geluid door verkeer hebben een negatief effect op de gezondheid. Ook onder grenswaarde kunnen gevolgen optreden. De Commissie adviseert daarom bij grotere infrastructurele projecten in het MER in te gaan op de gevolgen voor de gezondheid.

Verkeersgeluid veroorzaakt:

• hinder en slaapverstoring;
• stress met als gevolg hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten;
• verminderd prestatievermogen bij kinderen.

Een belangrijke bron van geluid in de woonomgeving is wegverkeer. Een te hoge geluidbelasting kan leiden tot gezondheidsproblemen. Naar schatting ondervindt 12% van de volwassenen in Nederland ernstige slaapverstoring door geluid van wegverkeer (bron: RIVM). De mate waarin iemand hinder ondervindt hangt samen met het geluidsniveau, de geluidsbron en individuele beleving.

Ook bij geluid geldt dat er grens- en streefwaarden zijn. Hinder en slaapverstoring treden ook op onder de grenswaarden.

Europese richtlijn omgevingslawaai en actieplannen

De Europese Richtlijn 2002/49/EG is gericht op de evaluatie en de beheersing van omgevingslawaai (kortweg de Richtlijn omgevingslawaai). In Nederland is deze richtlijn in 2004 ingevoerd. Om de schadelijke gevolgen van omgevingslawaai te bestrijden regelt deze Richtlijn:

• de inventarisatie van blootstelling aan omgevingslawaai door middel van geluidsbelastingkaarten.
• het vaststellen van actieplannen om omgevingslawaai te voorkomen en/of te beperken. De plannen moeten vooral gericht zijn op plaatsen waar hoge blootstellingniveaus schadelijke effecten kunnen hebben voor de gezondheid van de mens. Ook moeten ze een goede geluidskwaliteit handhaven.
• Het voorlichten van het publiek over omgevingslawaai en de effecten daarvan. Daarbij hoort het publiceren van de geluidsbelastingkaarten en het houden van inspraak over de actieplannen.

Zie voor meer informatie ook het Projectbureau Omgevingslawaai Kartering en Actieplannen (POLKA).

Wet geluidhinder

De Wet geluidhinder (Wgh) vormt het juridisch kader voor het geluidsbeleid. De Wgh bevat bepalingen om geluidshinder door onder meer industrie, weg- en spoorwegverkeer te voorkomen en te bestrijden. De wet is vooral gericht op de bescherming van burgers en hun woonomgeving. Per 1 januari 2007 is de Wgh gewijzigd.

Wijziging Wgh per 1 januari 2007
Belangrijke wijzigingen:

• De Interimwet Stad en milieubenadering is in de Wgh geïntegreerd. Hiermee kunnen gemeenten woningbouw toelaten in gebieden waar dat tot overschrijding van wettelijke geluidsnormen zou leiden. Voor gemeenten betekent dat meer mogelijkheden voor woningbouw. Voor bedrijven betekent dit mogelijk een beperking van de toekomstige geluidsruimte;
• Voor verkeerslawaai is de dosismaat etmaalwaarde vervangen door Lden ('den' staat voor day-evening-night) met een 2 dB lagere grenswaarde;
• De saneringsdrempelwaarde is gewijzigd van 55 naar 60 dB(A). De beoogde saneringsdoelstelling is gewijzigd van 55 dB(A) naar 48 dB (Lden);
• Voor industrielawaai is het regulier zonebeheer overgeheveld van de provincie naar de gemeente. Alleen in specifieke gevallen blijft de provincie zonebeheerder.

Artikel 110g
De Wgh houdt rekening met stillere voertuigen in de toekomst. Daarom kan maximaal 2 dB worden afgetrokken van het berekende geluidsniveau voor verkeer buiten de stad en maximaal 5dB voor verkeer binnen de stad (rijsnelheid tot 70 km/uur).

Regeling doelmatigheid geluidmaatregelen

De Regeling doelmatigheid geluidmaatregelen Wet geluidhinder is bedoeld om de financiële en technische doelmatigheid te beoordelen van geluidbeperkende maatregelen bij verkeer- en spoorweglawaai. Geluidbeperkende maatregelen zijn:

• bronmaatregelen, bijv. stiller asfalt en snelheidsbeperking;
• overdrachtsmaatregelen, bijv. schermen en zonering;
• onttrekking van een woning aan de bestemming in geval van sanering.

Het doelmatigheidscriterium is het startpunt bij het beschrijven van mitigerende maatregelen. De keuze van mitigerende maatregelen zijn onder meer afhankelijk van de ambities en leefbaarheidsdoelstellingen van de overheden en/of initiatiefnemers. Ook de gemaakte keuzes in het geluidactieplan kunnen hierbij een rol spelen. Het is belangrijk om deze maatregelen voorafgaand aan de besluitvorming in het MER in beeld te brengen.