Is voor een MER archeologisch onderzoek nodig?

Dat hangt af van de ingreep, de ondergrond en de archeologie. Een aantal vragen die hierbij gesteld kunnen worden zijn:

  1. Vinden er bodemingrepen plaats?
    Als er niet wordt gegraven zijn er (meestal) geen effecten op archeologie. Er hoeft dan geen archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd in het kader van m.e.r.

  2. Wordt er gegraven of gebouwd in opgehoogde grond?
    Activiteiten in of op opgehoogde grond gaan soms dieper dan de ophoging en kunnen daardoor alsnog effecten hebben op archeologische waarden. Een spitsstrook die op een bestaand grondlichaam wordt aangelegd heeft geen effecten op het bodemarchief. Licht gefundeerde bouwwerken op een ophooglaag soms ook niet. In deze gevallen hoeft er geen archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd voor de m.e.r. Voor zwaardere gebouwen is echter vaak een fundering nodig die door de ophooglaag heen gaat en mogelijk wel effect kan hebben op archeologische waarden. In dat geval is er wel archeologisch onderzoek nodig in het kader van de m.e.r.

3. Wat zegt de Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden (IKAW) of
    andere verwachtingskaarten?
   
De IKAW kan gebruikt worden bij het bepalen of er wel of niet
    archeologisch onderzoek moet worden uitgevoerd. Verwachtingskaarten
    hebben echter wel hun beperkingen. Dat geldt zeker voor de IKAW, die
    gemaakt is voor een globaal niveau. Veel provincies en gemeenten hebben
    een meer gedetailleerde kaart met verwachtingswaarden. Deze zijn
    recenter en beter geschikt dan de IKAW.

 

4. Vinden er ingrepen plaats die effecten kunnen hebben op grondwater?
    Onder het grondwater, afgesloten van zuurstof, blijven organische
    materialen bewaard. Wanneer de grondwaterspiegel verlaagd wordt,
    komen deze materialen in contact met zuurstof en gaan oxideren.
    Mogelijke aantasting is het gevolg. Door effecten op de grondwaterspiegel
    kunnen er dus ook effecten zijn op archeologische waarden zonder dat er
    direct in de bodem wordt ingegrepen.

 

5. Is de locatie al bebouwd (geweest)?
   
Als ergens al een gebouw heeft gestaan betekent dat vaak dat er geen
    archeologische waarden meer aanwezig zijn. Het hangt echter wel af van
    het soort bebouwing. Waar een zwaar gefundeerd flatgebouw met diepe
    parkeergarage heeft gestaan zijn geen vindplaatsen meer te verwachten. 
    Maar onder lichter gefundeerde bouwwerken kan wel degelijk nog
    archeologie aanwezig zijn. Bekend zijn de wijken uit de jaren vijftig van de 
    twintigste eeuw die werden aangelegd op opgehoogde grond. In de
    Rotterdamse regio blijken onder deze ophogingslagen oude plattegronden
    van complete prehistorische nederzettingen bewaard te zijn gebleven.